CHUYỂN ĐỔI SỐ

CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG NÔNG NGHIỆP – ĐỘNG LỰC NÂNG CAO HIỆU QUẢ VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, “chuyển đổi số trong nông nghiệp” đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh của ngành nông nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ tạo ra những thay đổi trong phương thức sản xuất mà còn mở ra hướng đi mới cho người nông dân trong việc tiếp cận thị trường và xây dựng thương hiệu nông sản.

Chuyển đổi số – từ sản xuất truyền thống đến nông nghiệp thông minh

Chuyển đổi số trong nông nghiệp là quá trình ứng dụng các công nghệ số vào toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp, từ sản xuất, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm.

Thông qua các thiết bị cảm biến, Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), hệ thống tưới tự động, camera giám sát và các nền tảng quản lý sản xuất, người nông dân có thể theo dõi các điều kiện về nhiệt độ, độ ẩm, dinh dưỡng của đất, tình trạng sinh trưởng của cây trồng và chủ động đưa ra quyết định phù hợp.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm và phương pháp sản xuất truyền thống, người sản xuất có thể dựa trên dữ liệu để “đúng thời điểm, đúng lượng, đúng nhu cầu”, qua đó sử dụng hiệu quả nguồn nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và các nguồn lực khác.

Ứng dụng công nghệ số nâng cao giá trị nông sản

Một trong những lợi ích nổi bật của chuyển đổi số là giúp nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm nông nghiệp. Các quy trình sản xuất có thể được số hóa, ghi nhận và quản lý theo từng giai đoạn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thông qua mã QR, tem điện tử và các nền tảng truy xuất nguồn gốc, người tiêu dùng có thể tìm hiểu thông tin về sản phẩm như nguồn gốc, quy trình sản xuất, thời gian thu hoạch và đơn vị cung cấp. Đây là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng niềm tin của người tiêu dùng và nâng cao uy tín cho nông sản.

Bên cạnh đó, các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến giúp người nông dân từng bước mở rộng thị trường, tiếp cận trực tiếp khách hàng và quảng bá sản phẩm đến nhiều địa phương, thay vì chỉ phụ thuộc vào các kênh tiêu thụ truyền thống.

Người nông dân cần chủ động thích ứng với chuyển đổi số

Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của máy móc và công nghệ mà trước hết là “sự thay đổi về tư duy và phương thức sản xuất”.

Để chuyển đổi số trong nông nghiệp đạt hiệu quả, người nông dân cần từng bước nâng cao kiến thức về công nghệ, kỹ năng sử dụng các thiết bị thông minh, khai thác thông tin trên môi trường số, bán hàng trực tuyến và quản lý dữ liệu sản xuất.

Đặc biệt, việc đào tạo, tập huấn kiến thức cho lao động nông nghiệp có vai trò quan trọng. Khi người nông dân được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết, công nghệ số sẽ trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực, giúp họ chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh và phát triển sinh kế.

Hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững

Chuyển đổi số là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở đào tạo và người nông dân. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số cần gắn với điều kiện thực tế của từng địa phương, từng ngành hàng và từng nhóm đối tượng sản xuất.

Trong thời gian tới, việc phổ cập kiến thức chuyển đổi số, hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, xây dựng các mô hình nông nghiệp thông minh và phát triển các nền tảng kết nối sản xuất – tiêu thụ sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái nông nghiệp số.

Gắn chuyển đổi số với hoạt động đào tạo và chuyển giao kỹ thuật

Gắn với quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh từng bước lồng ghép nội dung ứng dụng công nghệ số vào các hoạt động đào tạo, tập huấn và chuyển giao kỹ thuật cho người lao động nông nghiệp. Thông qua các lớp đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất, học viên được tiếp cận với các giải pháp như thiết bị cảm biến, hệ thống tưới tự động, quản lý dữ liệu sản xuất, truy xuất nguồn gốc và các nền tảng số hỗ trợ tiêu thụ nông sản. Qua đó, Trung tâm góp phần nâng cao kỹ năng số, khả năng ứng dụng công nghệ và năng lực thích ứng của người lao động, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Chuyển đổi số trong nông nghiệp không chỉ là ứng dụng công nghệ mới, mà còn là thay đổi cách nghĩ, cách làm và cách tiếp cận thị trường. Khi công nghệ được đưa vào sản xuất một cách phù hợp, người nông dân sẽ có thêm công cụ để nâng cao năng suất, giảm chi phí, tăng giá trị nông sản và hướng tới một nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và phát triển bền vững.